Doorgaan naar hoofdcontent

Posts

Posts uit 2016 weergeven

2017 gaat van start met een eigenzinnig nummer

Langzaam maar zeker krijgt het komende voorjaarsnummer van Bühne, maart/april 2017 vorm:

'Oogopslag 
met smalle schouders 
trotseren het leed 
Alle dag' 

Het leidende gedicht voor dit nummer door Perry Pierik is de Russische kunstschilder Valentin Serov. Op de omslag een schilderij van zijn hand. Valentin Serov (1865-1911) is momenteel te bewonderen in het Drents museum, waar een expositie loopt van de groep Russische kunstenaars rond de zogenoemde Peredvizhniki - 'zwervers' of 'trekkers' die eind negentiende eeuw reizende exposities organiseerden. Het was een afscheidingsbeweging van het academische in de schilderkunst en van vormen die van bovenaf werden opgelegd. In het kielzog van Europese emancipatiebewegingen in kunst als de Berliner secession en in literatuur door auteurs als Emile Zola, kregen de gewone mens en het alledaagse leven een centrale plaats toebedeeld.

Voor wat betreft Bühne is Valentin Serov een gelukkige keuze, want het 'podium' voor l…

Ook de zuiderburen weten Bühne te vinden

Een verrassing in het komende voorjaarsnummer maart/april 2017 wordt tine hertmans - haar dichterlijke wens is: geen kapitalen in haar naam. Geboren in Gent, heeft ze haar sporen ruimschoots verdiend als dichteres en auteur van kort prozawerk. Voor haar gedichten ontving ze in België een aantal keer een onderscheiding. In Bühne zullen twee van haar gedichten worden opgenomen.

'.... in mijn tuin der zinnen
bloeien rozen
slingert zich de kamperfoelie
rond robuust gegroeide
stammen om bij
tussenpozen
fluks naar
omlaag te duiken'

Lezen we in haar gedicht Allegorie op de liefde. Niets is wat het lijkt - en in iedere belofte schuilt gevaar; het gevaar van een teleurstelling of van regelrecht verlies. Van hertmans verschenen o.m. de bundels De dagen zijn van spinrag, De geur van Akkerwinde en Tuin van Eden.

'.... in mijn tuin der zinnen
heeft de wind tere rode
blaadjes uitgestrooid,
kale rozenknopjes
bleven achter, zacht
wiegend en berooid'.

Is te lezen in de laatste strofe …

Film over Neruda in première - Hans Dütting schreef een biografie

Deze maand gaat een film in première over de diplomaat-dichter Pablo Neruda, (1904-1973). Het is 1948 als de Chileense dichter-diplomaat Neruda bij het pas aangetreden Videla-regime in ongenade valt vanwege zijn linkse, communistische activisme. Hij moet onderduiken. De film gaat over deze bewogen periode in het leven van Neruda, waarin hij uitgroeit tot de geëngageerde dichter die in 1971 de Nobelprijs literatuur zou ontvangen.

Voor degenen die mede door de film nieuwsgierig worden naar de complete geschiedenis van Neruda, is dit jaar een biografie van hem verschenen van Hans Dütting.



Hoe lastig het is om uit te maken wat "goede" gedichten en mindere zijn, bleek weer eens bij de uitreiking van de Nobelprijs literatuur dit jaar aan Bob Dylan: de discussie over deze toekenning is nog steeds niet geluwd.

Neruda gaat echter onomstotelijk door voor één van de grootste dichters uit de twintigste eeuw. Dütting geeft ons een indruk aan de hand van zijn vertaling van het gedicht De…

Karel Wasch: gedichten op de trilling van de tijdgeest

Karel Wasch is een schrijver en dichter die we in de gaten moeten houden: zijn poëzie is hier en daar ongepolijst - heeft invloeden ondergaan van de beat generation uit de jaren '50 en '60 en getuigen van een fijngevoelige snaar voor wat speelt in de samenleving. In het recente najaarsnummer van Bühne lezen we in zijn gedicht Stompe toren:

'Oh God van de oorlog, ik waande U gestorven
in Vietnam, maar U bent in Uw meedogenloze gedaante
wederom tot ons gekomen!

De dingen in de wereld blijven verkeerd gaan.
Zonnestormen tonen geen teken van verzwakking.
Kurkentrekkers van gas en vuur schieten
de ruimte in vanuit de vlammende korst van een ster.
We dragen maskers met uitgesneden oogopeningen.
Verschrikkelijke getijdenstromen verwoesten eilandengroepen
door alles voor zich uit, weg te vagen.
Kleine mensen verdrinken. Brokken van continenten
breken af en tuimelen in zee.
Intussen schommelt onze arme oude aarde in zijn zonderlinge baan
wiebelend als een tol aan het eind van zijn …

Rob Molin over Bertus Aafjes - held en verguisd in de jaren '50

Een voetreis naar Rome van de afvallige priester Bertus Aafjes beleefde tussen 1951 en 1964 vier herdrukken. Het boek, voor het eerst gepubliceerd in 1946, was in die jaren razend populair. Hoewel? Niet bij iedereen. Want in het literaire leven van die dagen ging hij door voor een wat oubollige dichter die de geschiedenis in zou gaan als criticaster van de 50-ers onder wie Lucebert. Meer behoudende lezers droegen Aafjes echter op handen. En met zijn gedichten en publicaties heeft hij onmiskenbaar aan de wieg gestaan van de emancipatie van vele Katholieken, die in het toen nog sterk verzuilde Nederland behoorlijk gezagsgetrouw waren. Hij opende voor hen een wereld. Aafjes "mocht" in de boekenkast...


Goede biografieën gaan toch wel een poos mee. Rob Molin publiceerde een paar jaar terug een boeiende en goed ontvangen biografie over Aafjes. Voor Bühne schreef hij het lezenswaardige essay Bertus Aafjes, een Wolkers in kazuifel. 

Veel essays, gedichten en korte verhalen in Bühne

Harmen Wagenmakers en de vrije val

Het moet voelen als een vrije val, wanneer er ergens in je hersenfuncties iets knapt en je als het ware uitvalt. Het overkomt de 'ik' in het verhaal Half stok van Harmen Wagenmakers:

'Het gebeurde plotseling. Zo plotseling, dat je het het gevoel had dat je even niet had opgelet. Hij stond zich in de badkamer boven de wastafel te scheren en zoals altijd zat er ook scheerschuim op zijn neus, zijn wenkbrauwen, en bovenop zijn oren. En zij stond naast hem en poetste haar tanden boven dezelfde wasbak, en zoals altijd poetste ze zo uitgebreid, dat de pasta in witte straaltjes langs haar mondhoeken over haar kin droop. Ze kwamen net uit bed en hun haren stonden recht overeind'.

We lezen dat hij in elkaar zakt en bij kennis komt op de Intensive Care. Daarna volgen we hoe hij weliswaar nog talig kan denken, maar zich niet meer kan uiten...


Onlangs verscheen van Harm Wagenmakers de bundel Brug der zuchten. De titel is geen toevallige: het menselijk tekort is een leitmotiv in zi…

Een vooruitblik naar het voorjaarsnummer

Het najaarsnummer van Bühne is een maand oud en - of u het gelooft of niet - voor het komende maart/aprilnummer hebben zich alweer een hoop auteurs aangemeld. Bühne is een succes gebleken in deze tijden, waarin er van tijd tot tijd gemeld wordt dat de boekenbranche in zwaar weer zit. Vele auteurs zijn des te productiever! Een greep uit wie het voorjaarsnummer gaan vullen met prikkelende essays, poëzie en korte verhalen:


Jaap van den Berg leverde de pakkende titel in: Ik trouwde met een foute man.






Frank Heine komt met het verhaal De repetitie en met het sonnet Ouderdom.




Lifestyle journaliste Janice Deul heeft een #Selfie toegezegd.







Hans Muiderman komt met een kort verhaal en de miniaturen over de tango van Hans Dütting, die wegens een overvloed aan kopij verplaatst moesten worden naar een volgend nummer, krijgen een reprise.



















De journalist/dichter/schrijver/tekstcoach Hans van Willigenburg zegde een bijdrage toe.



Van Paul Dentz kwam een lezenswaardig essay binnen over Clarice Lispector, o…

Er was eens..... de charme van de oude vertelvorm

'In Perzië was eens een oude sjah, Balthasar genaamd. Hij had twee zonen. Tot zijn grote verdriet was zijn vrouw bij hun geboorte gestorven. Kort na deze ramp had een oude vrouw hem een voorspelling gedaan. Tenzij hij één zoon liet doden zou er oorlog komen met een machtig buurland. Dat was haar in een droom verteld. De sjah gaf bevel deze heks te verbranden'.

Zo begint Hein Heijnen, (pseudoniem), zijn drieluik korte verhalen in Bühne 5. Tweeling, een oosters sprookje baseerde hij op een verhaal uit de Griekse mythologie. De tweeling Castor en Pollux zijn zonen van Zeus - de één is echter sterfelijk, de ander niet. Castor en Pollux zijn de onafscheidelijke (half)goden die later Rome zullen beschermen...

De Castor en Pollux in het sprookje van Hein Heijnen dingen naar de hand van dezelfde vrouw uit een naburig koninkrijk. Ze moeten om haar schaken - maar doordat ze allebei door de vrouw van hun begeerte worden geholpen, eindigt de wedstrijd in een remise. Dan mag zij het zegge…

Irma Lohman: een selfie voor later

Het is iedere keer weer bijzonder om te lezen wat - meestal vrouwelijke - auteurs maken van de vaste rubriek #Selfie in Bühne. "Achter iedere Selfie schuilt een story" opent Irma Lohman haar rubriek in het najaarsnummer 2016. "Mijns inziens getuigt een Selfie van lef", vervolgt ze. "Je kwetsbare 'zijn' op de gevoelige plaat vastleggen is in mijn ogen moedig." Ieder mens draagt geheimen in zich mee, met een Selfie laat iemand toch éven, voor een kort moment, 'zichzelf' zien.

Irma Lohman is gewend aan het podium: ze volgde een opleiding aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag en is nog steeds een veelgevraagde zangeres bij talloze evenementen. In de kringen van Joop van den Ende is ze geen onbekende.


Wie kennismaakt met Irma ontdekt al snel te maken te hebben met een gevoelige, bevlogen en invoelende vrouw die op een zeker moment haar leven krachtig ter hand heeft genomen en letterlijk in haar kracht is gaan staan. Het heeft levensless…

Mutter Courage en het grijze gebied tussen goed en kwaad

Celeste Lupus (pseudoniem voor de jurist en oud-advocaat Roelof Hendrik Bos) schrijft korte schetsen die niet zelden gaan over levensdilemma's. In Sebastian Haffner, het Stockholmsyndroom en Bertolt Brecht werkt hij in een essay het probleem van de vrije keuze uit.  Een 'Stockholmsyndroom' is een overlevingsmechanisme: uit zelfbehoud identificeer je je in dat geval dusdanig met je geweldenaar in welke vorm dan ook, dat je op den duur verbeeldt dat je leeft in vreedzame co-existentie. Sebastian Haffner heropende in 2000 de goed/fout schuldvraag in de Tweede Wereldoorlog, door te stellen dat de Duitsers niet vrijuit gingen - ze hadden zélf de keuze gemaakt voor Hitler en waren geen willoze slachtoffers. Zijn boek hierover deed veel stof opwaaien.

De sprong naar Bertolt Brecht lijkt niet voor de hand te liggen, maar ook in zijn werk gaat het om dilemma's rond de vrije keuze: eerst het eten en dan de moraal, of andersom?



Celeste Lupus komt tot de conclusie dat goed/versus …

Ezra de Haan over Joseph Mohr bij het 200 jarig bestaan van Stille Nacht

Ezra de Haan mag zoals we weten graag over kerkhoven dwalen, waar hij vergeten geschiedenissen in herinnering roept. Wie kan bij het graf van Joseph Mohr in het Oostenrijkse Wagrain de volgende inleiding weerstaan:

'Joseph Mohr werd op 11 december 1792 in Salzburg geboren als 'onecht' kind van Anna Schoiber, een jonge vrouw die haar geld verdiende met het doen van verstelwerk. Ze was zwanger geraakt van een soldaat en deserteur van het keizerlijke leger die haar in de steek liet voordat haar kind ter wereld kwam'.

We leren dat Mohr na deze lastige start toch nog goed terecht kwam doordat hij na het gymnasium toegelaten werd aan een priesteropleiding. Mohr schreef de tekst van het wereldberoemde lied 'Stille Nacht' omstreeks 1816. Zijn vriend en orgelspeler Franz Xavier Gruber componeerde er de muziek bij. Door bescheidenheid en een zekere achteloosheid wist men lang niet dat Mohr de schrijver ervan was.




Mohr overleed in het revolutiejaar 1848 zonder erkenning v…

Het najaarsnummer kan besteld worden!

Karel Wasch, Maran Olthoff, Puck Pierik, Reinold Widemann, R.J Alers, Berthold van Maris, Irma Lohman, Ezra de Haan, Hein Heijnen & Merik van der Torren, Celeste Lupus, Harm Wagenmakers, Sylvia Kamerbeek, Hans Dütting,  Perry Pierik, Pieter Jan Verstraete - in willekeurige volgorde maar allen maakten het vijfde nummer van Bühne vol verhalen, gedichten en het pakkende essay!

Plaats voor Romantiek?

Een vraag die zich gemakkelijk op zou kunnen dringen bij het lezen van Bühne is of er ook plaats is voor onversneden romantiek.

'Ware liefde en poëzie
dichtkunst en het beminnen
heeft men van nature in zich
leren laat het zich niet'.

Dichtte Lope de Vega (1562-1635) in een vertaling van Hans Dütting. Literatuur en dichtkunst gedijen minder bij 'En zij leefden nog lang en gelukkig'...

Romantisch is desondanks Bart Haers als hij in zijn rubriek #Locatie mijmert over het voorjaar en de jonge meisjes aan de voet van de bronzen Stevin in Brugge. Romantisch is ook Reindert Brongers die schrijft over zijn lievelingscafé in een Parijse wijk, waar hij een periode verbleef als journalist. Het is niet alles goud wat er blinkt, blijkens een titel van een bijdrage van Jaap van den Berg voor een komend nummer: 'Ik trouwde met een foute man'..." Maar vanuit een bepaald perspectief is dit toch ook weer romantisch: de drijfveer is immers liefde.




Het verhaal Gips van Ruud …

Nuttig verdwalen met Roald Dahl

In het tweede nummer van Bühne kwamen we veel bijzonderheden te weten over Roald Dahl (1916-1990). Als vaste redacteur voor uitgeverij De Fontein begeleidde Maran Olthoff jarenlang zijn boeken waardoor ze een persoonlijke band met hem opbouwde. Het leverde een schat aan anekdotes en bijzonderheden op. Dit smaakte naar meer, waardoor er in het 100e geboortejaar van Dahl een boek op stapel staat.

Het was in de geest van Roald Dahl toen Maran later verslag deed van een dwaaltocht waardoor ze ongewild getuige werd van een plechtige uitvaart: het adres waar ze meer te weten kon komen over De kunstenaarshutten van de Dooyewaard -stichting heeft ze niet gevonden. 'Dood' en 'Dooyewaard': men zegt wel dat de werkelijkheid zó bizar is, dat ie niet verzonnen kan worden...


Maar verdwalen kan nuttig zijn: de grote verhalenverteller Roald Dahl wist dat als geen ander...Als je immers altijd de weg weet, kom je nooit op de spreekwoordelijke ongebaande paden...!

Highlights bij het vijfde nummer van Bühne

'Zeldzaam zijn zij
De onafhankelijken van geest
Bouwend aan het fundament
van verdraagzaamheid.
Werkend aan een
Europees geweten
in het kielzog van
Erasmus en Montaigne.
Geschaduwd door
Demonenkracht...'

Aldus de eerste strofe in het openingsgedicht van Perry Pierik in het eerste nummer van Bühne, dat in het najaar van 2014 verscheen. Twee jaar verder verschijnt binnenkort alweer het vijfde nummer. Valt er iets aan balans op te maken? Zeker is dat Bühne langzaam maar zeker een plaats verovert tussen andere literaire tijdschriften.Tegelijkertijd onderscheidt Bühne zich door een geheel eigen signatuur. Maar welke contouren tekenen zich af in Bühne? Wat behelst deze eigen signatuur?
Als er één noemer valt te vinden is het wel dat Bühne een podium biedt aan eigenzinnige mensen die het predicaat 'onafhankelijk van geest' zeker verdienen! Het levert in ieder nummer een kleurrijk palet op.

In het eerste nummer een vertaling uit de dagboeken van de dissidente Tsjechische dicht…