Doorgaan naar hoofdcontent

Posts

Posts uit augustus, 2015 weergeven

Lachen als niezen van de ziel

Robert Wentges is emeritus hoogleraar keel-neus-oorheelkunde. Zijn fascinatie voor hoe het verschijnsel 'niezen' wordt geïntegreerd in fictie komt dus niet uit de lucht vallen. Wél is het bijzonder dat hij niet over een nacht ijs is gegaan voor zijn artikel in Bühne 2. Zoals een psychiater, onder wie de grote Freud, literatuur integreert in onderzoekmodellen voor uiteenlopende neurosen - heeft Wentges een studie gemaakt van het verschijnsel niezen in de literatuur:

"In de modernere literatuur wordt niezen soms verbonden met de psychische gesteldheid. De gekwelde dichter Jan Emmens schrijft: Soms het gevoel dat ik, wanneer ik psychisch zou kunnen niezen, mijn angst kwijt zou zijn. W.F. Hermans: Treurigheid over mijn mislukte leven kwam over mij als een niesbui. (...)

Een vrolijker kijk op niezen heeft Frans Kellendonk: Voor mijn gemoedsrust houd ik het erop dat niezen een blijde gebeurtenis is. Wyndham Lewis, de intelligentste schrijver van deze eeuw, heeft gezegd dat lac…

Onheil bij Franz von Stuck

Lilith

Draaiende curven
van schoonheid
en verleiding,
spiegelen
een
horizon
buiten bereik.

Een huid van schubben
lacht ons toe
en moedigt aan
tot daden die
wij beter
ongedaan lieten.

Lilith,
moeder der
aarde
vrouw als
een droomverte,
ik zwijg
in bewondering.

Aldus Perry Pierik in zijn openingsgedicht voor Bühne 2.

Het plaatje op het omslag lijkt te willen onthullen dat de Bijbelse Eva meer op haar geweten heeft dan de val uit het paradijs doordat ze Adam verleidt om te eten van de verboden vrucht: ze is hier de geïncarneerde verleidster, gepersonifieerd door de slang met wie ze een pact sluit...verlokking en gevaar ineen...



Franz von Stuck, (1863-1928), maakte deel uit van de zogenoemde "Münchener secession", een kunststroming tijdens het fin de siècle. In zijn door symbolen bezwangerde schilderijen werd zijn wereld onheilspellend duister. Op de afbeelding de vrouw met slang: "De zonde"...




Perry Pierik voor een schilderij van Franz von Stuck

Poëzie die schuurt: Dylan Thomas

Dylan Thomas: Wales 1914 - New York 1953

Varenheuvel

Toen ik nu jong en ongedwongen was in de appelgaarden
nabij het vrolijke huis en blij om het groen van het gras,
en de sterrenrijke nachtlucht boven het dal,
Liet de tijd mij roepen en klom ik
gouden in het glanspunt van zijn ogen,
en gevierd onder wagens was ik prins van de appelsteden,
en onderwijl liet ik bomen en bladeren vorstelijk sieren,
met madeliefjes en gerst
langs de rivieren van het neergewaaid licht.

En toen ik jong was en onbezorgd, befaamd onder de schuren
nabij het blijde erf en zong om de boerderij was mijn thuis,
in de zon die maar eenmaal jong is,
Liet de tijd mij spelen en was ik
gouden in de gunst van zijn gezag,
en groen en gouden was ik jager en herder, de kalveren
zongen bij mijn hoorn, de vossen op de heuvels blaften helder en koud,
En de sabbat klaterde langzaam
in de kiezels van de heilige stromen.

Heel de zon lang was het rennen, het was heerlijk, het hooi
velden hoog als het huis, de schoorsteen pijpte, …

Boekentafel

Intussen loopt de boekentafel bij Bühne weer aardig vol. Er zijn zelfs alweer stukken binnen voor het vierde nummer, maart/april 2016.

Vermeldenswaard is dat deze maand bij Aspekt een Real time inleiding verscheen op IS, voorheen ISIS. Perry Pierik, historicus tenslotte, durft het aan de tijd niet af te wachten en met een analyse te komen. Voor degenen die de ontwikkelingen van een afstand volgen is het een stoomcursus achtergronden, doelen en bewegingen van deze terreurbeweging en de aanhangers. Een grote aanrader voor wie het soms teveel is gevraagd om de gruwelijkheden van week tot week tot zich te nemen.

Een echt Aspekt-boek is een integrale heruitgave van een lijvig boek uit 1939 van Fritz Sternberg. (Breslau 1895 - München 1963). Hij was econoom, socioloog, politicus en marxistisch theoreticus. Hij voorspelde de Tweede Wereldoorlog en ook analyseerde hij alvast de kansen van Hitler en de zijnen. Perry Pierik schreef een voorwoord bij dit boek. Als een integrale publicatie versc…

Thomas Mann en de Pringsheims of de eeuwige schoonfamilie

In het komende nummer van Bühne komt een voorproef van het nieuwe Mann themaboek in wording door Margreet den Buurman: Het paleis in de Arcisstrasse. Toen Thomas Mann op 11 februari 1905 trouwde met de miljonairsdochter Katia Pringsheim, kreeg hij er een schoonfamilie bij waarmee hij beslist rekening moest houden.

Toen het eerste huis wat het jonge stel betrok volledig werd gefinancierd door de schoonvader van Thomas Mann, inclusief de meubelen en een telefoonaansluiting, verzuchtte zijn moeder tegenover Heinrich, zijn broer: "Is niet alles een beetje beklemmend? Men voelt zich toch immers amper baas in eigen huis, als maar heel weinig door eigen aanschaf aan jezelf toebehoort".

De relatie van Thomas Mann met zijn schoonouders was van tijd tot tijd gespannen. Hedwig Pringsheim kon kritiek hebben op haar schoonzoon omdat ze hem egocentrisch vond in zijn schrijverschap. Met de vader van Katia kwam het tot een heftige aanvaring vanwege een voorgenomen publicatie van de novel…

Locatie: brief naar de exosfeer

"Op 21 december 2011 stond ik aan de voet van de Soyuz raket van André Kuipers, een vriend. Hij ging opnieuw de kosmos in. Tijdens zijn maandenlange vlucht las hij mijn brieven in de ISS, zwevend, locatie exosfeer, op bijna 1000 km hoogte, het topje van de atmosfeer. Ik stuurde mijn brieven niet per luchtpost, maar digitaal via de Nasa."

Zo begint auteur, filosoof en wereldreiziger Henk Weltevreden zijn bijdrage aan de rubriek 'locatie' voor het derde nummer van Bühne. Op een ingenieuze manier koppelt hij de bijna ondenkbare afstand in het heelal in de huidige tijd, met de vindplaats van overblijfselen van Lucy, de vermoedelijk oudst gevonden resten van voor-prematuren van de mens, miljarden jaren geleden. De factor tijd krijgt hierdoor op een ingenieuze manier een ruimtelijke dimensie. We lezen het in Bühne!





                                            (Henk Weltevreden, (l) en André Kuipers (r) in de woestijn in Libië,
                                              …