Doorgaan naar hoofdcontent

Posts

Posts uit juli, 2018 weergeven

Dorian d' Oliveira over de Duitse expressionistische film

Een boeiend essay komt in het komende najaarsnummer van Dorian  d'Oliveira (pseudoniem), cultuurfilosoof, auteur van het recent verschenen Nachtengeltjes en driehoekjes en voormalig journalist. Goed ingevoerd in filmgeschiedenis schetst hij een panorama van de groei en invloed van de Duitse expressionistische film in de jaren '20 met beroemd geworden films als Das Cabinet des Dr. Caligari van Friedrich Wilhelm Murnau, Faust en Nosferatu. Een bijna vergeten naam is Thea von Harbou, (1888-1954), aan wie 'd Oliveira zijn stuk als het ware opdraagt en terecht, lezen we, want ze was in die jaren een gevierd schijfster en scenariste die samen met haar tweede echtgenoot Fritz Lang de klassieker Metropolis maakte. Een film die eigenlijk iedereen gezien moet hebben.

Von Harbou kon met haar verhalen een groot publiek in beroering brengen en in haar topjaren, jaren '20 tot ongeveer eind jaren '30, schreef ze vele romans en evenzovele scenario's. Ze lijkt in haar vak een …

Pieter Jan Verstraete over Otto Weininger

De historicus en bibliothecaris van de grote bibliotheek te Kortrijk Pieter Jan Verstraete weet altijd weer te boeien met bijzondere verhalen over markante figuren uit de (literatuur) geschiedenis. Voor het najaarsnummer schreef hij een essay over Otto Weininger, (1880-1903), een hoogbegaafde jongeman die nog geen 24 jaar oud werd. Een figuur niet zonder gevoel voor drama: hij pleegde zelfmoord in Wenen op 4 oktober 1903 in de sterfkamer van Beethoven...

Verstraete schetst ons een leven van Weininger in zijn vroege jeugd en adolescentie, die werd gekenmerkt door een zich in razend tempo eigen maken van vele talen - hij beheerste Grieks, Latijn, Frans, Engels, Zweeds, Noors....hij studeerde filosofie en psychologie in Wenen, maar ook hield hij zich bezig met geneeskunde. Men zou bijna zeggen: depressie en deze komeetachtige carrière gaan hand in hand....Op zijn 22e promoveerde hij in 1902 als doctor in de filosofie met het proefschrift Eros und Psyche: eine biologisch-psychologische S…

Wandelen als meditatie: Jan Kleefstra en het landschap

Wie Jan Kleefstra volgt in Bühne maar ook daarbuiten - hij publiceerde onder meer een aantal dichtbundels - weet dat het bij hem gaat om de natuur en het landschap. Voor het najaarsnummer schreef hij Het wandelen en het land, dat deels gelezen kan worden als een ode aan schrijvers die het landschap tot hun onderwerp kozen. Bij hen voelt Kleefstra zich thuis, laat hij weten. Want: 'Menszijn is vooral voor mij de verbinding met de grond'. Hermann Hesse, Konstantin Paustovski, Jose Saramago en Anton Dontsjev hebben Kleefstra duidelijk geïnspireerd om niet alleen te genieten van zijn eenzame wandelingen door het noordelijke én Zuid-Franse landschap, maar ook om zijn stappen en vergezichten als het ware in taal te proeven.



Want 'wandelen gaat niet om het zoeken, vooral omdat er niets te vinden valt. Het gaat ook niet om het zoekraken of een bewustzijn afwerpen, een aderlating of het herkennen van vogels die ik nooit eerder heb gezien. Wandelen is enkel de overgave aan het bese…

Oogst van vier jaar eigenzinnig literair tijdschrift: Bühne als wervelend podium

Sinds het verschijnen van het eerste nummer van Bühne in het najaar van 2014 trokken talloze auteurs van uiteenlopende signatuur aan de lezer voorbij - vanaf het prille begin kan het tijdschrift rekenen op inzendingen van zowel beginnende, als meer gevestigde auteurs van proza, poëzie, essays en van zomaar losse gedachten...

Er zijn ook alweer twee geanimeerde en goed bezochte presentatiemiddagen geweest in de OBA aan het Roelof Hartplein in Amsterdam. Als er één ding duidelijk wordt tijdens die presentaties is dat Bühne een podium biedt aan kwaliteit & karakter samen - de meesten die optreden en een bijdrage verzorgen in het tijdschrift zelf hebben niet zelden een lange staat van dienst in de letteren en ook iets te melden. Namen als: Noud Bles, Reinold Widemann, Janice Deul, fashionactiviste, Hans van Willigenburg,journalist/auteur/uitgever, Reindert Brongers, Maran Olthoff, over Roald Dahl, en vele anderen wisten en weten de aandacht van het publiek vast te houden. Het is dan …

De wraak van Thomas Bernhard op Oostenrijk

Het is altijd mooi wanneer door Bühne een auteur naar voren wordt gehaald die in de vergetelheid dreigt te raken. In de jaren '80 had bijna iedere student wel iets gelezen van Thomas Bernhard, (1931-1989), of in ieder geval van hem gehoord. Zijn nihilisme was in die individualistische periode in de mode en in ieder geval was hij goed voor een rel.



Aanleiding voor Reinold Widemann om een essay te wijden aan Thomas Bernhard, die hij duidelijk bewondert, is de grafschennis die plaatsvond op 12 februari 2014 op het Grinzinger Friedhof bij Wenen. Vijfentwintig jaar na de dood van Bernhard verwijderde een onverlaat de grafplaat. Maar Bernhard had zich niet bepaald geliefd gemaakt in Oostenrijk, aldus Widemann, het land dat hij vervloekte door testamentair te bepalen dat zijn toneelstukken daar 50 jaar lang na zijn overlijden niet mochten worden opgevoerd.

Zou de jeugd bepalend geweest zijn voor het zwarte wereldbeeld van Bernhard en voor zijn haatverhouding met Oostenrijk, het land waa…