Doorgaan naar hoofdcontent

Posts

Aanbevolen

Reinold Widemann over het praalgraf van Thomas Ainsworth

De industriële revolutie, in gang gezet aan het eind van de achttiende eeuw, zorgde voor een enorme bloeitijd in de textielindustrie, met daaraan verbonden grote uitbuiting van kinderen, (kinderarbeid), vrouwen en mannen, die in grote hallen onder erbarmelijke omstandigheden, met nauwelijks of geen rechten, een grijpstuiver verdienden. De misstanden duurden tot in de twintigste eeuw, in Nederland met name in Twente, waar zich het centrum bevond van de Nederlandse textielindustrie.


In de Overijsselse plaats Goor, gelegen in de gemeente 'Hof van Twente', bevindt zich op de oude begraafplaats het praalgraf van Thomas Ainsworth, (1795-1841), een Engelse textielbaron die zijn actie radius wist uit te breiden naar Nederland. Het is rond dit graf dat Reinold Widemann op de bekende 'Widemanniaanse' wijze een verhaal spint. De gepensioneerde Gerrit Krooshof, ooit werkzaam in een van de fabrieken waarvan Ainsworth als grondlegger kan worden beschouwd, is gaan graven, als het wa…
Recente posts

Dorian d'Oliveira over Mädchen in Uniform: Schwärmerei op een Pruisisch internaat

Wie las ze als meisje niet? Kostschoolboeken met titels als 'Mandy en de bende erop uit', 'Jopie in het internaat'...Dat een meisje niet bij haar ouders woonde sprak tot de verbeelding. In de Weimarrepubliek ontstond er een gedoogbeleid en - zône voor openlijk beleefde homoseksualiteit. In de jaren van superinflatie op de puinhopen van de Eerste Wereldoorlog, gedijde een libertijnse atmosfeer. Cabarets en clubs, sommige besloten, maakten een ongekende bloeiperiode door. Het is in deze sfeer van openheid, dat het mogelijk was om in 1931 een film uit te brengen met een lesbisch thema: Mädchen in Uniform, naar de roman Gestern und Heute van Christa Winsloe. De film, geregisseerd door Leontine Sagan, werd ongekend populair en bereikte een cultstatus tot ver in de twintigste eeuw.



Het verhaal draait rond broeierigheid op een Pruisisch internaat, waar een jong, puur en sensitief meisje naartoe wordt gestuurd. Eén lerares trekt zich het lot aan van het meisje en ontfermt zic…

Preview: het najaarsnummer

Terwijl het tiende nummer van Bühne als het ware nog moet landen, staat er alweer een hoop boeiends op rol voor het najaarsnummer, september/oktober. Dorian d'Oliveira, die eerder een interessant essay schreef over Thea von Harbou en de film Metropolis, komt nu met een essay over de film Mädchen in Uniform uit 1931. Pareltjes uit de filmgeschiedenis. Hans Sizoo zal weer een kunstwerk nader toelichten en deze keer heeft Bert van Galen toegezegd de rubriek #Locatie te willen verzorgen. Reinold Widemann heeft iets met graven - in fictieve, of in werkelijk gebeurde verhalen. Deze keer komt hij met een titel die nieuwsgierig maakt: De wever, de ingenieur en het geheim van Goor.




De journalist  Peter Leemeijer debuteerde eerder in Bühne met het korte verhaal 'Het pakje'. Het smaakte naar meer. In het najaarsnummer opnieuw een verhaal van zijn hand. Een boeiend essay over Heinrich Heine en zijn gedicht 'De Dennenboom' komt van Jeannick Vangansbeke. 


Jan Kleefstra levert in…

Hans Sizoo over Jörg Remé

Bühne heeft vanaf het eerste nummer twee vaste rubrieken, #Selfie en #Locatie. Het is leuk te zien hoe ieder steeds weer een bijzondere invulling geeft: in het voorjaarsnummer blijft Frank Heine dicht bij huis onder het motto "Locatie is daar, waar je bent en waar je je goed voelt"...en Ilona Verhoeven ziet zichzelf graag slenteren in de straten van Berlijn. Hans Sizoo voegt hier vanaf nummer 10 een rubriek aan toe: Kunst in beeld. Sizoo is kunsthistoricus, die al vele publicaties over, en rondom beeldend kunstenaars op zijn naam heeft staan, dit regelmatig samen met anderen.

Hans Sizoo
De beeldend kunstenaar Jörg Remé, (Danzig, 1941), is de eerste van wie  Sizoo werk onder de aandacht brengt. In een sensitief portret bij het kunstwerk 'Kwetsbaar' schetst Sizoo de achterliggende motieven en drijfveren van Remé. Dat is zeker boeiend voor de geïnteresseerde.

Jörg Remé studeerde in zijn jonge jaren aan de kunstacademie in Neurenberg, en later had hij vormende jaren aan de…

Bühne nummer 10 is verschenen: een redactioneel bij het voorjaarsnummer

Met de goede bundeling van krachten is het weer gelukt om een mooi Bühne nummer te maken - Mark Heuveling van Aspekt verzorgde het omslagontwerp en het binnenwerk, Sylvia Kamerbeek hield de teugels van de planning strak in de gaten en het lukte Perry Pierik weer om de eindredactie te verzorgen, met een pakkend redactioneel:

"Dat was nog eens onderzoeksjournalistiek. Je vrijwillig laten opsluiten in een gekkenhuis, om vervolgens van binnenuit een ooggetuigen- en ervaringenverslag te doen. Hoofdredacteur John Cockerill van New York World keurde dat plan goed en het leidde tot publicatie van Ten days in a Madhouse. Alleen de titel al. Ik zou er direct voor intekenen. Heerlijk, om ontslagen te worden van de dwang der logica, en mee te kunnen deinen op de golven van gevoel, sentiment en ressentiment. Laat de storm maar komen, de dijken zijn geslecht.

Weltbühne van Jacobsohn was destijds zo'n stormram op de dijken. Wat een tijden, daar waar een toneeltijdschrift zich gewoon nog kon…

Jacques Neeven over onvermoede kanten van Christopher Isherwood

Berlijn in de periode van de Weimarrepubliek - van pakweg 1919 tot januari 1933 - fascineert nog steeds. Op de nasmeulende hopen puin van de Eerste Wereldoorlog, bouwde een nieuwe generatie schrijvers en beeldend kunstenaars aan vormen die uitdrukking konden geven aan een nieuwe tijd. Na een periode van ongekende welvaart door een op hol geslagen financiëel systeem, zorgde superinflatie en de beurskrach van 1929 voor een 'pluk de dag, nu het nog kan' gevoel. Niets was meer betrouwbaar, iedereen kon van alles zijn, het nachtleven bloeide als nooit tevoren. Historicus Jacques Neeven beschrijft in een lezenswaardig essay leven en werk van Christopher Isherwood, (1904 - 1986), tegen deze achtergrond.

In Berlijn kón meer in die dagen als je homoseksueel was, zoals Isherwood. In Engeland liep je groot gevaar als je er homoseksuele contacten op nahield, in Berlijn was de sfeer liberaler. Isherwood trok dus als jongeman van rond de dertig naar Berlijn om daar zijn geluk te proeven. H…

Jan de Rooy: herinnering aan Louise (Wiesje) van Santen

Op 9 december vorig jaar werd het negende nummer van Bühne gepresenteerd in de OBA aan het Roelof Hartplein, Amsterdam Zuid. Jan de Rooy, daar aanwezig vanwege zijn bijdrage in dit nummer, werd pardoes teruggebracht in de tijd door de aanwezigheid van Joost van Santen en Elisabeth, diens echtgenote. De beeldend kunstenaar Joost van Santen wordt in het komende nummer geportretteerd met een interview.

'Wiesje', was het eerste wat Jan de Rooy uitriep: 'Oh, nee... u bent...' In het komende Bühne nummer wordt het interview met Joost van Santen begeleid door persoonlijke herinneringen van Jan de Rooy aan dichteres, schrijfster en vertaalster Louise van Santen, (1924-2014).



Louise van Santen, die ook wel door het leven ging als 'Wiesje', groeide op als tweede kind in een gezin van vijf kinderen, onder wie Joost. Hun vader was een Joodse zakenman. Tijdens de Tweede Wereldoorlog dook het gezin onder op diverse adressen. Minder bekend is dat Louise als meisje van 16, 17…